In 1958 werd Jozef Verrijt Pastoor in Haaren. Niemand heeft in de 2^e helft van de 20^e eeuw méér zijn stempel op de Haarense dorpsgemeenschap gedrukt als deze pastoor. Hij richtte verenigingen op en ontplooide diverse activiteiten die de Haarense gemeenschap ten goede kwamen. Haaren had een echte ‘bouwpastoor’; opbouwwerker en pastoor in één.

In 1958 besloot Verrijt tot oprichting van een plaatselijk blaadje om de inwoners te informeren over het wel en wee in zijn parochie: Het Haarens Klokje. Er kwam een stencilmachine in het parochiehuis en er werden typistes gezocht. Voilà, op 21 november 1958 kwam het eerste Klokje uit, de meisjes van de zesde klas van de Mariaschool deden de bezorging. De stapels bladzijden werden nog met de hand vergaard, gevouwen en daarna geniet.

Jan van Lieshout nam het werk van Pastoor Verrijt over. Geleidelijk werd de apparatuur en werkwijze aangepast, totdat uiteindelijk het drukwerk werd uitbesteed.

Het Klokje stelt onze dorpsgemeenschap in staat om zich te organiseren en probeert ‘de boel een beetje bij elkaar te houden’. Wekelijks publiceert het Klokje de planningen van allerlei verenigingen, verslagjes en aankondigingen van activiteiten en advertenties voor het werven van leden. Ook ingezonden stukken, al dan niet voorzien van een ‘pepertje’ worden niet geschuwd.

De huidige KLOKPLOEG bestaat uit 82 vrijwilligers, 75 bezorgers en 7 redactieleden.

Wij zijn er samen met onze vrijwilligers trots op, dat we met de Haarense gemeenschap al 65 jaar er in slagen om ons dorpsblad in stand te houden.

De oplage bedraagt thans 2460 exemplaren en die worden tweewekelijks tot in alle uithoeken van ons dorp in de brievenbus gedaan.

Het bericht Haaren en Het Haarens Klokje: ‘Levend Erfgoed’ verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Wandel gratis mee met IVN!

Op open monumentendag is IVN om  11 uur aanwezig bij Mie Pieters, en kun je meedoen aan een wandeling onder leiding van Rinie Roosen. Hij kan je vertellen over het cultuurlandschap in deze omgeving. De wandeling duurt 1 tot 1,5 uur en begint even na 11 uur.

IVN Oisterwijk houdt zich vooral bezig met het geven van cursussen, lezingen en excursies over vele facetten van de natuur om ons heen, dus over ons ‘Levend erfgoed’. Werkgroepen doen onderzoek en helpen mee met de zorg voor het landschap en planten en dieren.

Het bericht Wandel gratis mee met IVN door ons ‘Levend Erfgoed’ verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Goyaardsdijk, Elsdijk en Broekstraat, drie kenmerkende wegen door ‘Het Broek’.

Uit de op internet beschikbare ‘topo tijdreis’ zijn onderstaande twee kaartjes geknipt waardoor de situatie van vóór de ruilverkaveling van het Moergestels Broek en de Heizen (1925) te zien en te vergelijken is met die daarna (1953).
De rechte lijnen delen het gebied in hokken van 1 km², gebaseerd op de officiële Rijksdriehoeksmetingen. Voor de leesbaarheid zijn de wegen/paden verduidelijkt door rode stippellijnen.

Goyaardsdijk: deze naam herinnert aan Wouter Goyaert die namens de Hertog van Brabant naar ‘Gestel’ ging om een en ander te regelen over de ‘Gemeynte’ die door Johan – zoon van Willem van Gestel – was uitgegeven aan de Heizen. Waarschijnlijk bestond dit pad/weg toen al en liep naar de Haghorst. In die tijd werd een weg die enigszins verhoogd door een nat gebied liep een ‘dyck’. Vandaar de naam Goyaardsdijk. De naam komt regelmatig voor in verschillende spellingen sinds 1468. Je ziet dat de ligging onveranderd is en ook niet recht zoals de andere dijken.

Elsdijk: refereert aan de boomsoort. De oudste vermelding dateert van 1626. Naar mijn idee is de ligging verschoven ten gevolge van de verkavelingswerkzaamheden.

Broekstraat: de naam ‘broek’ komt in vele dorpen voor en refereert aan moerassige laag liggende grond aan een rivier(tje)/beek die na overstroming vruchtbaar slib achterlaat. Zulke broekgrond was in gebruik als weiland en hooiland. Op het kaartje van 1925 zie je zulke percelen rechts van de ‘Oude Stroom’ liggen. Verder naar het zuiden en oosten was het te laag en te nat voor gebruik als wei- en hooiland.

Dit was dan ook de aanleiding voor de ontginning en ontwatering van dit deel van Het Broek en de ruilverkaveling van het geheel, inclusief De Gement van de Heizen.
De naam Broekstraat is waarschijnlijk pas na de verkaveling of nog later gangbaar geworden. Daarvoor spraken de gebruikers van ‘de Schabbert en/of Schabbertdijk’

Boxtel, 29 juni 2023

Jan AM Verhoeven

Het bericht Moergestels Broek verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

De nu nog aanwezige kerkpaadjes zijn waardevolle cultuurhistorische elementen in het landschap en dorp. Inmiddels zijn al veel van die karakteristieke dorpspaadjes verdwenen. De erkenning en waardering van die paadjes is tegenwoordig gelukkig gemeengoed geworden.

Kerkpaadjes zijn paadjes die in de loop der eeuwen zijn ontstaan vooral door en voor de mensen uit het buitengebied om zo  effectief mogelijk van huis naar kerk te lopen.
De kerkpaadjes zijn ontstaan doordat men vroeger hoeken en bochten zoveel mogelijk afsneed als men naar de kerk liep. Ze zijn allemaal ouder dan 200 jaar.

De nog aanwezige kerkpaadjes zijn:

• Gezwiene Pedje
• Simonnepedje
• Pastoorspaadje
• Torenpaadje

Verdwenen zijn:

• De Hippelpad
• Het Kalverdijkje
• Het Vunderke
• Het Centjespedje

Op de kadasterkaart uit 1830 zijn de paadjes alleen aangegeven als stippellijnen en ze volgen allemaal de perceelscheidingen.

De voormalige gemeenteraad van Moergestel heeft op 28 november 1975 ‘een aantal’ kerkpaadjes tot gemeentelijk monument benoemd.

Het Simonnepedje loopt van de Raadhuisstraat naar de Postelstraat. Het is genoemd naar Simon van Lommel, destijds gemeenteontvanger, looier, herbergier en boer. Het driehoekig stuk grond dat omsloten wordt door het Simonnepedje, Postelstraat en Raadhuisstraat was vroeger in het bezit van de kerk. Het is daarom dat in 1672 de schuurkerk daar heeft gestaan. Die schuurkerk was een nederig gebouw met strodak en muren van fisteldek. Die schuilkerk is tot 1811 in gebruik geweest.

Het pastoorspedje. Pastoor van Doorn ergerde zich er aan dat hij, lopend van de pastorie naar de kerk, zijn toog besmeurde met modder. Hij vroeg aan Mgr. Zwijsen ‘of hij een voetpad mocht laten aanleggen, achter de huizen om door de hoven, om zo onbesmeurd naar de kerk te kunnen lopen’.
Hij kreeg uiteindelijk toestemming en in 1856 kwam het pad tot stand. Pastoor van Rijckevorsel heeft het later laten bestraten.

Het ‘Vunderke’, nu nauwelijks meer te herkennen, liep tussen de boerderij van Willem Wolfs en de achteringang van de school aan de Kloosterlaan. Het kwam uit bij ‘de Loop’, boog dan af bij de Kloostertuin, liep opnieuw met een scherpe bocht weer over ‘de Loop’ (hier zou een vonder gelegen hebben) om uit te monden op de Industrieweg.

Torenpad of van Hultenspedje of het pedje van Jan van Gool loopt van de Kerkstraat naar de Korenstraat. Met de huidige bebouwing loopt het gevaar om zijn karakteristieke uiterlijk te verliezen. Ook het onderhoud laat veel te wensen over.

Centjespedje. Het liep van de Kloosterlaan tussen de panden 53 en 55 , waar vroeger Francisca (Centje) van de Loo woonde naar de Raadhuisstraat. Het mondde uit tussen Bertens en Gosewien van de Wouw.

Gezwiene pedje. Dat liep van de tuin van Gosewien van de Wouw dwars door de weilanden (Gezwiene waai), stak de Kloosterlaan over, doorsneed het perceel waar vroeger de kleuterschool stond en kwam uit op het ‘Vunderke’.

Evenals het ‘Vunderke’ liep vroeger links van het Broothuis ook een weggetje, het ‘Kalverdijkje’. Vroeger werden de zandwegen vaak ‘Dijk’ genoemd, zonder dat er water in de buurt lag. Het ‘Kalverdijkje’ liep richting het Stokske en Zandstraat. Op kadasterkaarten uit 1830 zijn de paadjes alleen aangegeven als stippellijnen en ze volgen allemaal de perceelscheidingen.

De voormalige gemeenteraad van Moergestel heeft op 28 november 1975 een ‘aantal’ kerkpaadjes tot gemeentelijk verklaard. Iets wat men blijkbaar vergeten is, gezien de treurige toestand waarin het Torenpad nu verkeert. Veiligstelling is nu geboden!

Bron:  Draaiboek In Gessel staat een huis
Monumentenjaar 1975 , A.A. Smits

Het bericht Kerkpaadjes verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

in het Groene Woud

Meer weten? Kom naar de Open Monumentendag op 10 september!

Stichting Landschap Het Groene Woud zet zich in voor behoud en herstel van natuur, landschap, erfgoed en biodiversiteit in het gebied van Het Groene Woud. Dat is het gebied tussen de steden Tilburg, ’s-Hertogenbosch en Eindhoven. De deelnemende organisaties zijn de gemeenten Oisterwijk, Oirschot, Boxtel, Sint-Michielsgestel, Meierijstad en Best, waterschap De Dommel, Brabants Landschap en Stichting ZET.

Steeds meer mensen genieten van de natuur, het landschap en het cultuurhistorisch erfgoed in Het Groene Woud. Steeds vaker ook nemen mensen zelf initiatief om via allerlei activiteiten en projecten de natuur, het landschap, het erfgoed en de biodiversiteit in hun eigen omgeving te behouden of te versterken. Stichting Landschap Het Groene Woud ondersteunt zulke initiatieven van harte! Eén van de manieren is via het Landschapsfonds. Iedereen die Vriend van Het Groene Woud is, kan hier gebruik van maken. Vrienden van Het Groene Woud zijn inwoners, bedrijven en organisaties die de doelen van Het Groene Woud een warm hart toedragen. En die Het Groene Woud daarom steunen door donateur te worden van Het Groene Woud. De bijdragen van de Vrienden van Het Groene Woud worden volledig gebruikt voor het ondersteunen van concrete uitvoeringsprojecten. Inmiddels zijn er al meer dan 200 Vrienden van Het Groene Woud.

Via het landschapsfonds zijn in de afgelopen jaren al honderden projecten gerealiseerd die bijdragen aan een mooiere en aangename leefomgeving. Onze gezamenlijke leefomgeving!

Wil je er meer over weten? Kijk dan op onze websites:

• Het Groene Woud en Landschapsfonds: hetgroenewoud.com
• Vrienden van Het Groene Woud: jouwgroenewoud.com

Heb je nog vragen? Laat het dan weten via info@hetgroenewoud.com. Of neem contact op met Johan van Cuyck van Stichting Landschap Het Groene Woud via 06-18303473.

Fotografie:

Oisterwijkse Vennen – Natasja Verbrugge

Edelhert – Jos Pannekoek

Havik – Dirk Eijkemans

Bosanemoon – Bert Vervoort

Purpermot – Dirk Eijkemans

Oud Beekdal-Beekse Waterloop – Arno Braam

Het bericht Stichting Landschap Het Groene Woud verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Je vindt de Theatergroep Trappafkraam vanzelf op de kop van

De Lind in Oisterwijk!

Theatergroep Trappaf – Levend Erfgoed!

De Oisterwijkse theaterwereld heeft al heel wat jaren de wind flink in de zeilen; prachtproducties werden neergezet in onder andere het bijzondere Oisterwijkse Natuurtheater, gelegen mídden in het bos- en vennengebied!

Theatergroep Trappaf startte in 1968. In 1971 sloot men zich aan bij de Verenigde Oisterwijkse Spelers (VOS) om gezamenlijk élk jaar ’n mooie productie te spelen in het Natuurtheater, ook wel Openluchttheater genoemd. Hiernaast brachten we zaaltoneel, wagenspelen, locatietheater, musicals, entertainment, sinterklaastoneel en meer.  In 1989 ging Theatergroep Trappaf bovendien ook onder eigen naam elk jaar ’n familievoorstelling brengen op die heerlijke theaterplek: het Natuurtheater!

Zat u ooit in het bostheater om te genieten van een van onze voorstellingen? Zomaar ’n greep: Aladdin, Belle en het Beest, De Tovenaar van Oz, Puk en Muk en de Bulderende Berg, De Drie Musketiers of een van de andere dertig goedbezochte muzikale toneelproducties?

Nieuwsgierig naar die rijke Oisterwijkse amateurtheaterwereld? Hebt u er vragen over? Zouden u -of u kinderen- hier graag ‘ns aan meedoen? Benieuwd welke plannen er voor volgend jaar liggen? Of zomaar zin om kennis te maken met de hoofdrolspelers uit de meest recente productie ‘Pinokkio’? En dan samen met hen ’n Pinokkio-trekpop knutselen? Leuk idee hè?!

Kom dan op 10 september naar de ‘Open Monumenten Dag’ en je vindt de Theatergroep Trappafkraam vanzelf op de kop van De Lind. Kom lekker met ons kletsen en/of knutselen!

Wij zien je graag langskomen! Tot dan!

Spelers van Theatergroep Trappaf

www.theatergroeptrappaf.nl

Het bericht Theatergroep Trappaf verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Verscholen in de bossen aan de rand van het dorp Oisterwijk ligt sinds 1748 een oude Joodse begraafplaats. Als een van Nederlands oudste en relatief meest gaaf bewaard gebleven Israëlitische begraafplaatsen is de joodse begraafplaats in Oisterwijk van belang vanwege de herinneringswaarde en de betekenis van de cultuur-, godsdienst- en streekgeschiedenis.

Sinds enkele jaren is de begraafplaats opnieuw toegankelijk gemaakt voor het publiek, op geregelde tijden geopend en vinden er rondleidingen plaats.

Voorgeschiedenis

Na vandalisme en vernielingen lagen de graven er lange tijd troosteloos bij. In 1997 zijn de grafstenen opgericht en gerestaureerd. De toenmalige eigenaar, de Vereniging Israëlitische begraafplaats Oisterwijk, met nog slechts één bestuurslid, tevens het enige lid, was echter niet bij machte de begraafplaats te onderhouden.

De oprukkende natuur bedreigde de begraafplaats. Grote bomen drukten tegen de muur aan. Er groeiden bomen in de ezelsrug, stenen brokkelden af door vorstschade. Het dak van het metaheerhuisje lekte en was beschadigd door een omgevallen boom. De houten spanten waren verrot en de muren leden onder het voortdurende vocht, de voegen sprongen uit de muur. Er werd geen onderhoud gepleegd. Een trieste teloorgang van dit bijzondere Rijksmonument dreigde.

Vijf betrokken inwoners uit Oisterwijk richten een stichting op, met een vertegenwoordiging uit de Joodse gemeenschap. Doelstelling was en is het zodanig restaureren van de begraafplaats dat hij weer 50 jaar vooruit kan. Tussen 2012 en heden zijn rondom de ommuring meer dan 50 bomen gekapt, ruim 200 meter muur is gerestaureerd, het metaheerhuisje is geheel gerestaureerd, het terrein rondom de begraafplaats is voorzien van een afrastering, de toegangsweg is met bosvriendelijke materiaal verhard, er is een degelijke en fraaie toegangspoort gebouwd en er is een berging gebouwd.

Stichting

Voor het plegen van noodzakelijk onderhoud aan begraafplaats en omliggend bosperceel is op 16 april 2012 in Oisterwijk de Stichting Behoud Joodse Begraafplaats Oisterwijk opgericht. Was aanvankelijk het doel restauratie en behoud van de begraafplaats; inmiddels is de doelstelling verbreed en behoord het beheer en de ontsluiting via openstelling, rondleiding en kennisdeling ook hiertoe.

Eigendom

In het voorjaar van 2015 is het eigendom van de begraafplaats overgegaan van de Vereniging Israëlitische begraafplaats Oisterwijk naar de Stichting Joods Begrafeniswezen Brabant waaronder nu de Joodse begraafplaatsen in Oisterwijk, Vught en Eindhoven ressorteren.

Het bericht Joodse Begraafplaats Oisterwijk verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Ook dit is ons ‘Levend Erfgoed’. Allemaal te zien en te beleven op zondag 10 september 2023!

Komt u ook?

Hanneke de Brouwer-Boemaars is de vrouw achter ‘Kruid of zo’; kruidenvrouw en natuurmens.

De interesse in kruiden en planten is feitelijk overgegaan van generatie op generatie. Haar vader vertelde haar dat haar oma al kruiden geneeskrachtig toepaste en haar vader zelf heeft ook altijd een kruidentuin gehad, al gebruikte hij kruiden vooral in de keuken.

Met natuurgeneeskunde en als specialiteit de kruidengeneeskunde geeft zij les over de kruiden, wilde planten en natuurgeneeskunde in de vorm van cursussen, workshops en kruidenwandelingen. Ook maakt zij haar eigen kruidenproducten.

De kruiden hebben haar liefde gewonnen en ze laten haar niet meer los.

Haar motto is: natuurlijk gezond.

Het bericht Kruidenvrouw en natuurmens verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Op zondagmiddag 10 september tussen 14.30 uur en 16.30 zijn deze bewoners te vinden in een ‘vertelhoek’ in het woonzorgcentrum. Verhalen en gedichten van en over vroeger verteld door ouderen. Karin van den Heuvel, verbonden aan de Heemkundekring en de Stadsgidsen van Oisterwijk zal dit evenement organiseren en ondersteunen.

Het bericht Levend Erfgoed in Woonzorgcentrum De Vloet verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.

Heemkundekring “De Kleine Meijerij” heeft als werkgebied Berkel-Enschot, Biezenmortel, Esch, Haaren, Helvoirt, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout.

De Kring is in 1947 in Helvoirt opgericht en heeft momenteel Haaren als plaats van vestiging.

Laat u verrassen door de veelheid aan informatie die de aanwezige vrijwilligers u op zondag 10 september tijdens de Open Monumentendag graag zullen verschaffen. Ook het museum is geopend en voor de liefhebbers zijn er vele oude foto’s en films te bekijken. En mocht u nog interesse hebben om uw boekenkast aan te vullen, dan is daartoe ook gelegenheid!

Het bericht Heemkundekring ‘De Kleine Meijerij’ verscheen eerst op Erfgoed Moergestel.